Koszt rozwodu w Polsce może być znacznie niższy niż myślisz – wszystko zależy od typu postępowania i jego przebiegu. Znajomość struktury kosztów pozwoli Ci zaplanować budżet i uniknąć nieprzewidzianych wydatków. Najkorzystniejszy finansowo jest rozwód bez orzekania o winie, gdzie końcowa opłata sądowa może wynieść zaledwie 150 zł dzięki systemowi zwrotów. W przypadku rozwodu z orzekaniem o winie koszty są wyższe i zależą od rozstrzygnięcia o winie – przegrywający ponosi wszystkie wydatki, a przy winie obustronnej koszty dzielone są po połowie.
Koszt rozwodu bez orzekania o winie
Czy wiesz, że rozwód bez orzekania o winie może Cię kosztować tylko 150 zł jeżeli chodzi o opłaty sądowe? Taka informacja dla osoby przygotowującej się do rozwodu może wydawać się zaskakująca – przecież wszędzie można przeczytać, że opłata sądowa od pozwu wynosi 600 zł i trzeba ją uiścić przy wnoszeniu pozwu do Sądu.
To prawda, na początku trzeba zapłacić kwotę 600 zł na rachunek bankowy sądu albo w znakach opłaty sądowej. Jednak przypadku zakończenia sprawy poprzez rozwód bez orzekania o winie, Sąd w wyroku orzeka o zwrocie powodowi połowy opłaty, tj. 300 zł. Jeżeli chodzi o pozostałe 300 zł, to sąd najczęściej zasądza zwrot połowy tej kwoty od pozwanego na rzecz powoda.
Tym samym, jeżeli założyliśmy sprawę o rozwód i udało się uzyskać rozwód bez orzekania o winie, to 300 zł odda nam Sąd, natomiast 150 zł może zostać zasądzone od pozwanego i to pozwany powinien nam oddać 150 zł po zakończeniu sprawy rozwodowej.
Tak więc finalny koszt rozwodu jeżeli chodzi o opłaty sądowe może wynieść tylko 150 zł. Oczywiście jeżeli jesteśmy w ciężkiej sytuacji uwzględni nasz wniosek, może nas zwolnić od kosztów sądowych w całości albo w części.
Koszt rozwodu z orzekaniem o winie
W przypadku rozwodu z orzekaniem o winie o zasadzie ponoszenia kosztów decyduje wynik sprawy rozwodowej. Jeżeli Sąd orzekł o wyłącznej winie jednego z małżonków, to ten z małżonków poniesie wszystkie koszty postępowania: tj. opłaty sądowe, koszty biegłych, koszty zastępstwa procesowego.
Jeżeli to małżonek niewinny wytoczył sprawę rozwodową i musiał zapłacić na początku opłatę sądową w kwocie 600 zł, to po prawomocnym zakończeniu sprawy rozwodowej małżonek uznany za wyłącznie winnego za rozpad małżeństwa będzie zobowiązany do zwrócenia równowartości tej opłaty.
Jeżeli jednak Sąd uzna, ze obydwoje małżonkowie są winni rozkładowi pożycia małżeńskiego, to koszty sprawy będą najczęściej rozdzielone po połowie i strony nie będą sobie oddawać kosztów ustanowienia adwokata.
Koszt zastępstwa procesowego w rozwodzie
Czyli kto płaci za pełnomocnika drugiej strony. W przypadku kosztów zastępstwa procesowego w rozwodzie, będą one zdeterminowane przez rozstrzygnięcie rozwodowe.
Tak więc, jeżeli strony będą zgodnie wnosić o rozwód bez orzekania o winie i sąd w wyroku rozwodowym orzeknie taki rozwód, to każda ze stron będzie ponosić koszty ustanowionego przez siebie pełnomocnika procesowego we własnym zakresie. Oznacza to, że żaden z małżonków nie zwraca drugiemu pieniędzy za ustanowionego przez niego adwokata.
Tak samo będzie jeżeli sąd przy orzekaniu o winie stwierdzi, że obydwoje małżonkowie są winni rozpadowi małżeństwa. W przypadku jednak, gdy Sąd uzna, że wyłącznie jeden z małżonków jest winny rozkładowi pożycia małżeńskiego, to drugiemu z małżonków, tj. temu niewinnemu rozpadowi więzi małżeńskich, będzie przysługiwał zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Warto jednak pamiętać, że nie będzie to zwrot rzeczywiście poniesionych kosztów np. honorarium adwokackiego. Sąd orzekając o obowiązku zwrotów kosztów zastępstwa procesowego, będzie się kierował wytycznymi zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Wskazane rozporządzenie określa stawki minimalne – w takim wypadku stawka z rozporządzenia za rozwód wynosi 720 zł.
Koszt podziału majątku
Pamiętajmy, że podział majątku nie jest standardowym elementem sprawy rozwodowej. Najczęściej zdarza się, że sprawa o podział majątku wspólnego jest rozpoczynana dopiero po zakończeniu sprawy rozwodowej.
W końcu wspólność majątkowa małżonków kończy się z momentem prawomocnego orzeczenia rozwodu. Kodeks rodzinny i opiekuńczy pozwala jednak przeprowadzić podział majątku w ramach sprawy rozwodowej.
Zgodnie z art. 48 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. De facto chodzi o sytuację kiedy rozwodzący się małżonkowie są zgodni co do wszystkich elementów majątku wspólnego jak i sposobu podziału tego majątku.
Art. 38 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wskazuje, że opłatę stałą w kwocie 1000 złotych pobiera się od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej.
Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych. Tak więc, jeżeli małżonkowie są zgodni co do podziału majątku wspólnego w rozwodzie, to taki podział będzie się wiązał z opłatą sądową w wysokości 300 zł.
Inne koszty: koszt kuratora w rozwodzie
Kurator sądowy może być w sprawie rozwodowej wysłany do stron. Wizytę takiego kuratora zleca Sąd. Może w tym zakresie działać z urzędu albo na wniosek jednej ze stron.
Zadaniem takiego kuratora jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, w szczególności w przypadku posiadania przez małżonków małoletnich dzieci.
Najczęściej jednak osoba kuratora pojawia się w sprawach rozwodowych w kontekście realizacji kontaktów z dziećmi. Bywa, że strony w sprawach rozwodowych są silnie skonfliktowane oraz nie mogą się porozumieć co do wizji realizacji kontaktów z dziećmi.
Wtedy potrzebny jest nadzór kuratora. Może się więc zdarzyć, że dla dobra dziecka sąd zabezpieczy kontakty z udziałem kuratora na etapie sprawy rozwodowej. Takie kontakty mogą być również określone w wyroku rozwodowym.
Wtedy, w celu monitorowania sytuacji oraz zapewnienia spokoju w realizacji kontaktów, kurator jest obecny przy kontaktach. Mogą być to zarówno kontakty w miejscu zamieszkania dziecka albo poza miejscem jego zamieszkania.
Kurator sporządza raporty z udziału w kontaktach. Taka obecność kuratora, wiąże się z kosztami jego udziału w sprawie. Kto ponosi takiego koszty? Wszystko zależy od danej sprawy oraz przyczyn orzeczenia o kontaktach z udziałem kuratora.
Sąd może rozdzielić wydatki po połowie na każdego z rodziców albo obciążyć tymi kosztami tylko jednego rodzica. Zdarzają się również sytuacje w których Sąd nie obciąża rodziców takimi kosztami i wtedy kurator jest finansowany ze środków Skarbu Państwa.
Inne koszty: koszt biegłych w rozwodzie
Może się zdarzyć, że w toku sprawy rozwodowej pojawią się koszty opinii sporządzonych przez biegłych specjalistów sądowych. Najczęściej są to ekspertyzy Opiniodawczych Zespołów Specjalistów Sądowych (OZSS), które są wzywane do wydawania opinii związanych ze sprawami dotyczącymi małoletnich dzieci.
W sprawach rozwodowych kwestie władzy rodzicielskiej, miejsca zamieszkania dzieci czy też kontaktów często bywają sporne i nie można ich rozwiązać w sposób polubowny.
W takiej sytuacji Sąd może stwierdzić, że zachodzi potrzeba wydania opinii biegłych psychologów przy OZSS, którzy spotkają się ze stronami oraz dziećmi i wydadzą opinię, np. co do więzi łączących małoletnich z poszczególnymi rodzicami albo wpływu działań rodziców na psychikę i rozwój małoletnich.
Koszty biegłych w rozwodzie są związane z wynikiem sprawy. Co do zasady strona przegrywająca sprawę ponosi koszty sprawy, w tym koszty biegłych w rozwodzie.
W przypadku rozwodu będzie to małżonek wyłącznie winny rozpadowi małżeństwa. Jeżeli chodzi o rozwód bez orzekania o winie, to sąd może rozdzielić te koszty po połowie, a nawet przejąć koszty na rachunek Skarbu Państwa.
