Nie wiesz, do którego sądu skierować pozew rozwodowy? Wybór właściwego sądu okręgowego to pierwszy i kluczowy krok w postępowaniu rozwodowym. Błędna decyzja może kosztować Cię dodatkowe miesiące oczekiwania na rozpatrzenie sprawy. Sprawdź, jak prawidłowo ustalić właściwy sąd okręgowy, co robić gdy jeden z małżonków mieszka za granicą oraz jakie zasady obowiązują obywateli polskich żyjących w innych krajach UE. Poznaj również konsekwencje wyboru niewłaściwego sądu i sposoby na uniknięcie niepotrzebnych opóźnień w postępowaniu.
Do którego sądu wysłać pozew rozwodowy?
Pamiętaj że pozew rozwodowy wysyłamy zawsze do Sądu Okręgowego. Gdybyśmy nawet omyłkowo wysłali wniosek rozwodowy do Sądu Rejonowego, to ten zgodnie z obowiązującymi przepisami stwierdzi że jest niewłaściwy i przekaże sprawę do odpowiedniego Sądu Okręgowego.
Jak natomiast ustalić do którego konkretnie Sądu Okręgowego wysłać pozew rozwodowy? Przede wszystkim należy sprawdzić gdzie było ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków.
Jeżeli jeden z małżonków dalej mieszka w tym regionie, to pozew o rozwód kierujemy właśnie do Sądu Okręgowego w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania. Jest to stosunkowo prosta zasada która szybko pozwala ustalić odpowiedni Sąd Okręgowy.
W przypadku kiedy żaden z małżonków dalej nie zamieszkuje w okręgu ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, właściwość ustalamy na podstawie miejsca zamieszkania pozwanego, a w braku takiej podstawy na podstawie miejsce zamieszkania powoda.
Regulacje w tym zakresie znajdziemy w artykule 41 kodeksu postępowania cywilnego.
Co z rozwodem gdy mieszkamy za granicą?
Jeżeli mieszkaliśmy w Polsce, a po rozpadzie małżeństwa jeden z małżonków wyjechał za granicę, to ta okoliczność w zasadzie niewiele zmienia w kontekście właściwego sądu. W tej sytuacji pozew dalej możemy złożyć do Sądu Okręgowego w okręgu którego było ostatnie miejsce zamieszkania małżonków, zakładając że powód dalej mieszka w okręgu tego sądu.
Dla osób które całe małżeństwo albo większą część małżeństwa spędziły za granicą, może być istotną informacja, iż w przypadku kiedy obydwoje małżonkowie mają obywatelstwo polskie, sprawa rozwodowa może być wytoczona przed polskim sądem nawet jeżeli obydwoje małżonkowie mają miejsce zamieszkania za granicą. Wynika to z Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej.
Jaki polski sąd okręgowy będzie właściwy w takim przypadku? Może tutaj nastąpić konieczność zwrócenia się do Sądu Najwyższego o wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Wtedy Sąd Najwyższy na podstawie wszystkich przedstawionych okoliczności określa przed jakim sądem okręgowym będzie się toczyć sprawa rozwodowa.
Zdarzają się również sytuacje, że Polka albo Polak wejdą w związek małżeński z obywatelem innego kraju. Jeżeli zamieszkują na terenie kraju Unii Europejskiej, to co do zasady jurysdykcję dla sprawy rozwodowej ma ten kraj na terenie którego mają miejsce zwykłego pobytu. Są jednak sytuacje kiedy na skutek zmiany miejsca zwykłego pobytu, powstaje możliwość zainicjowania sprawy rozwodowej w innym kraju.
Przykład: Polka pozostawała w związku małżeńskim z Francuzem i zamieszkiwali na terenie Niemiec. W ich małżeństwie zaczęły pojawiać się problemy i para podjęła decyzję o zakończeniu wspólnego zamieszkiwania. Polka wróciła do ojczystego kraju i zamieszkała Bydgoszczy. Po upływie 8 miesięcy stwierdziła że nie ma żadnych widoków na utrzymanie małżeństwa i zdecydowała się wnieść pozew rozwodowy. Pozew wniosła do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy. Polka mogła złożyć pozew w Polsce ponieważ jako obywatel tego państwa zamieszkiwała na jego terytorium przez okres co najmniej 6 miesięcy przed wniesieniem pozwu rozwodowego i było dla niej to miejsce zwykłego pobytu
Warto również pamiętać, że jurysdykcja polska może być właściwa również dla osób, które chcą zainicjować sprawę rozwodową w Polsce będąc cudzoziemcem. Zgodnie z art. 11062 kodeksu postępowania cywilnego do jurysdykcji krajowej należą sprawy małżeńskie, jeżeli jeden z małżonków albo jedna z osób zamierzających zawrzeć małżeństwo jest obywatelem polskim albo, będąc cudzoziemcem, ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej bądź zamierza zawrzeć małżeństwo w Rzeczypospolitej Polskiej.
Co gdy wybiorę nie ten sąd?
Pamiętaj że sądy są zobowiązane przepisami prawa do badania swojej właściwości z urzędu w każdym momencie. Jest to określone w artykule 200 kodeksu postępowania cywilnego. W zasadzie kwestia wyboru właściwego sądu jest jedną z pierwszych kwestii które bada sąd zaraz po wpłynięciu pozwu rozwodowego.
Warto zatem przygotowując pozew rozwodowy dobrze przeanalizować do jakiego Sądu powinniśmy zaadresować nasz wniosek rozwodowy. Może mieć to szczególne znaczenie przy sprawach z elementem międzynarodowym.
Jeżeli wybierzemy nie ten sąd co trzeba to trzeba liczyć się z tym że sprawa zostanie przekazana do innego sądu – tego właściwego dla rozpoznani sprawy. Co istotne wszystkie czynności które dokonaliśmy przed sądem niewłaściwym będą ważne. Tym samym nie będziemy musieli składać np. nowego pozwu, bo ten złożony przed sądem niewłaściwym będzie dalej rozpoznawany przez właściwy sąd do którego trafi sprawa po jej przekazaniu. Z czym zatem wiąże się wybór błędnego sądu?
Przede wszystkim możemy stracić wiele czasu. Wynika to z tego że najpierw nasza sprawa będzie przez jakiś czas w sądzie niewłaściwym, potem po stwierdzeniu że sprawa powinna toczyć się przed innym sądem, zostanie wydane postanowienie po stwierdzeniu niewłaściwości i przekazaniu sprawy sądowi właściwemu, które to postanowienie będzie musiało się jeszcze uprawomocnić.
Na koniec po uprawomocnieniu postanowienia sprawa zostanie wysłana do odpowiedniego sądu, gdzie będziemy czekać na dalsze czynności, ale nasza sprawa trafi na koniec kolejki. Tak więc warto od samego początku szczegółowo badać właściwość i skierować pozew o rozwód do odpowiedniego sądu. Możemy wtedy liczyć na szybsze rozpoznanie sprawy.
